Blog

Sociale teams in Deventer perspectief

Vanaf januari 2015 zijn gemeentes verantwoordelijk voor belangrijke zaken op het gebied van zorg en werk. Bij deze verandering heeft ook Deventer gekozen voor het instellen van sociale teams.

Wat mij erg aanspreekt is dat Deventer kiest voor kleine teams die het zo dicht mogelijk bij de burger organiseert. In een  stad met 98.400 inwoners zijn er 9 teams. Dat betekent in de praktijk dat Deventenaren het sociale team ook herkennen als “van ons”. Deze keuze sluit aan bij de filosofie die Deventer al sinds 1992 met verve hanteert: sluit bij het gebiedsgericht werken zo veel mogelijk aan op wat bewoners nog als hun buurt ervaren. Daarmee krijgt herkenning, betrokkenheid en de menselijke maat ook echt vorm.

Ik zie in Deventer een aantal interessante dingen die een positieve uitwerking zullen hebben op het succes van de wijkteams. Daarbij heeft ook de lokaal bestuurlijke geschiedenis zijn invloed.  De eerste serieuze gedachten over zoiets als een sociaal team ontstonden al zo’n vijf jaar terug, een tijd waarin van decentralisaties en bezuinigingen nog in het geheel geen sprake was. Een duidelijk voorbeeld daarvan is het al langer bestaande Bijzondere Zorgteam. Een multidisciplinair team van professionals die interventies pleegt in huishoudens die zorg mijden waar ingrijpen gerechtvaardigd is. Ondanks deze vroege discussie over nut en noodzaak van sociale teams heeft Deventer gekozen voor de weg van de geleidelijkheid en is het door de decentralisaties in een stroomversnelling gekomen. Wel startte Deventer in 2013 met WIJDeventer, een doorontwikkeling van de ‘beroemde’ Deventer Wijkaanpak. Centrale gedachte was: behoud het goede van de Deventer Wijkaanpak en zoek aansluiting bij maatschappelijke ontwikkelingen zoals het stimuleren van informele hulp- en zorgstructuren. Mede daarom is er een stevig fundament gelegd om individuele ondersteuning vanuit de sociale teams te koppelen aan collectieve (bewoners)voorzieningen op het gebied van informele hulp en zorg.  Het opbouwwerk is hierin een belangrijke spil. Zij maken deel uit van de sociale teams. Met hun jarenlange ervaring in het presentiewerk en het ondersteunen en begeleiden van collectieve bewonersinitiatieven, nemen de opbouwwerkers de andere professionals goed mee in het schakelen met de wijk. Want daarin moet vooral de meerwaarde liggen van de sociale teams, de buurt en individuele zorgvragers met elkaar verbinden. Een sociaal team moet veel meer zijn dan alleen maar een casusoverleg.  Dichtbij, bereikbaar, benaderbaar èn met stevige wortels in de wijk.

Wat bij de implementatie van de sociale teams ook hielp is de Deventer cultuur van openheid,vertrouwen, loslaten en samenwerkingsgerichtheid. Al tientallen jaren zijn de gemeente en maatschappelijke organisaties bereid coalities met elkaar aan te gaan en maatschappelijke opgaven op te pakken. Gevoegd bij de omstandigheid dat Deventer kan bogen op een traditie van bevlogen wethouders met lef en dat de bestuurlijke stijl richting bijvoorbeeld de wijkmanagers was “doe de dingen die jij nodig vindt en fouten maken mag”.  Deventer was een van de eerste steden, zo niet de eerste die met een Sociale Structuurvisie kwam met als adagium “de kracht van de stad”, een coproductie van gemeente en die stad. Een ander, landelijk veelbesproken, voorbeeld van die openheid en samenwerking is de herstructurering in de periode 2005-2010 in Keizerslanden en Rivierenwijk. De gemeente durfde het aan om de regie op de uitvoering van de herstructurering helemaal aan de corporaties over te laten. De gemeente had als ‘wapen’ alleen een bestuurlijk toetsingskader opgesteld met de corporaties,  maar verder betekende het voor bestuurders en ambtenaren vooral  “op je handen blijven zitten”. Ook als het bijvoorbeeld om de inrichting van de openbare ruimte ging.

Een recent voorbeeld is de kwartiermakersrol van Raster, de stedelijke welzijnsorganisatie, bij de sociale wijkteams. De gemeente had deze rol toebedeeld aan deze partner in de stad. Na de kwartiermakersfase heeft de gemeente het stokje weer teruggenomen om tot daadwerkelijke inrichting van de sociale teams over te gaan.

Die bestuurlijk culturele context maakt het voor een professional  als ik ook zo de moeite waard om in Deventer te werken. Vanaf juni 2014 ben ik betrokken bij de implementatie van de sociale teams. Tot september als  operationeel kwartiermaker op wijkniveau en daarna als onderdeel van het team. In de rol van kwartiermaker heb ik veel geïnvesteerd in teambuilding, rust, structuur, openheid en vertrouwen en in het besef dat we als team goede wortels in de wijk moeten hebben. Vanuit mijn ‘specialiteit’ als opbouwwerker heb ik al vroeg de verbindingen tussen het team en de wijk kunnen leggen en mijn kennis van de wijk gedeeld.  Het voelt goed dat ik voor die inzet ook veel waardering heb gekregen van de collega’s in het sociale team en ook van mijn opdrachtgever. Ik mag het bij het begin van 2015 nog even blijven doen. Dat voelt goed, niet alleen maar iets ontwikkelen maar ook actief betrokken zijn bij de implementatie en het pionieren. Het Sociaal Team Borgele Platvoet staat stevig en te trappelen om aan de slag te gaan.

Edwin Broekman